Kwintencirkel

De kwintencirkel

Met de kwintencirkel kun je gemakkelijk het aantal voortekens uitrekenen die horen bij de verschillende toonsoorten (en toonladders). De buitenring is voor de majeurtoonsoorten en de binnenring is voor de mineurtoonladders.

Het woord kwint betekent vijf.

Kruisentoonladders

We beginnen bij de toonsoort C-majeur. Als je vijf tonen verder telt kom je uit op G-majeur (C-D-E-F-G, C tellen we als de eerste toon). De toonladders van G-majeur heeft dus 1 kruis. Dan tel je weer vijf tonen verder en je komt uit op D-majeur (G-A-B-C-D, G tellen we nu als eerste toon), de toonladder van D-majeur heeft 2 kruisen, enz.

Mollentoonladders

We beginnen weer bij de toonsoort C-majeur (geen voortekens), nu tellen we vijf tonen achteruit.

We komen dan uit bij de toonsoort F-majeur (C-B-A-G-F). De toonladder van F-majeur heeft 1 mol. Als we dan weer vijf tonen terug tellen komen we uit op de toonladder van Bes-majeur (F-E-D-C-B; maar B was al Bes geworden in de toonsoort F-majeur!).

Volgorde kruisen en mollen

Kruisen en mollen hebben een vaste volgorde.

De vaste volgorde van de kruisen is: fis – cis – gis – dis – ais – eis – bis

De vaste volgorde van de mollen is:

bes – es – as – des – ges – ces

Als je goed kijkt kun je in deze volgordes alweer de kwintencirkel ontdekken. Zie de afbeelding hiernaast (of verderop) voor de kwintencirkel.

 

Ezelsbruggetjes
Hieronder vind je een handig ezelsbruggetje om de volgorde van de majeurtoonladders te onthouden.

De toonladders met kruisen:
Geef Die Aap Een Bord Fis Ciska

De toonladders met mollen:
Frans Bestelt Esters Asters Desnoods Gesneden Cesters

Let op! Bij de mollentoonladders is het Bes, Es, As, Des en Ges!!

Afbeelding van de kwintencirkel

kwintencirkel